صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی قرار است منابع ارزی مردم را جذب و به سمت پروژه‌های صادرات‌ محور کشور هدایت کنند، اما هنوز این پرسش باقی است که آیا این ابزار جدید بانک مرکزی می‌تواند با نگهداری سنتی ارز در خانه‌ها رقابت کند یا نه.

به گزارش ایسنا، هیأت عامل بانک مرکزی روز گذشته (۱۹ خرداد ۱۴۰۵) شیوه‌نامه مربوط به فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی را تصویب کرد. اقدامی که در ادامه تدوین دستورالعمل ناظر بر عملیات ارزی این صندوق‌ها در سال گذشته انجام شد و می‌تواند به صدور مجوز نخستین صندوق‌های ارزی منجر شود. با این سیاست جدید اشخاص حقیقی و حقوقی می‌توانند با ارز اسکناس یا حواله ارزی در این صندوق‌ها سرمایه‌گذاری کنند. نکته قابل توجه نیز بازپرداخت اصل سرمایه و سود به‌ صورت ارزی است.

تأکید بانک مرکزی بر تسویه ارزی را می‌توان یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این ابزار جدید دانست. در واقع سیاست‌گذار تلاش کرده از همان ابتدا تکلیف سرمایه‌گذاران را درباره نحوه بازگشت منابع روشن کند، موضوعی که همواره یکی از دغدغه‌های دارندگان ارز در زمان ورود به ابزارهای رسمی سرمایه‌گذاری بود. با تاکید بانک مرکزی هرگونه تسویه ریالی در این صندوق‌ها ممنوع است.
صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی را می‌توان بخشی از مجموعه ابزارهای جدید سیاست‌گذار پولی و مالی در ماه‌های اخیر دانست؛ ابزارهایی که با هدف مشترک تقویت مسیرهای رسمی تأمین مالی، کاهش اصطکاک در جریان‌های ارزی و هدایت منابع به سمت فعالیت‌های مولد طراحی شده‌اند. از تسهیل برخی فرآیندهای ارزی تا ایجاد مسیرهای جدید برای جذب سرمایه‌های خرد، به نظر می‌رسد این صندوق‌ها در امتداد همان رویکرد کلی بانک مرکزی برای بازطراحی کانال‌های تأمین مالی ارزی قرار می‌گیرند.

منابع صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی قرار نیست در هر نوع دارایی سرمایه‌گذاری شود. طبق مقررات، سرمایه‌گذاری در سپرده‌های ارزی، اوراق ارزی و گواهی‌های سپرده ویژه سرمایه‌گذاری ارزی دارای مجوز بانک مرکزی انجام خواهد شد تا ریسک سرمایه‌گذاری محدود بماند که البته سود این صندوق‌ها نیز برخلاف بازار آزاد ثابت و مشخص خواهد بود. همچنین بانک مرکزی اعلام کرده منابع جمع‌آوری‌شده قرار است به سمت طرح‌های صادرات‌ محور و ارزآور هدایت شود. بر همین اساس، اوراق ارزی منتشرشده برای پروژه‌های بزرگ صنعتی می‌تواند یکی از اصلی‌ترین مقاصد سرمایه‌گذاری این صندوق‌ها باشد.
از نگاه سیاست‌گذار، صندوق‌های ارزی می‌توانند نقش واسطه‌ای میان منابع ارزی خرد و نیازهای تأمین مالی بخش تولید ایفا کنند. به بیان دیگر، منابعی که ممکن است به شکل اسکناس نزد اشخاص نگهداری شود، امکان ورود به پروژه‌های اقتصادی را پیدا می‌کند.
هرچند بانک مرکزی تلاش کرده با ممنوعیت تسویه ریالی و محدود کردن محل سرمایه‌گذاری صندوق‌ها اطمینان خاطر بیشتری برای سرمایه‌گذاران ایجاد کند، اما جذابیت بازدهی این صندوق‌ها نیز در تصمیم سرمایه‌گذاران اثرگذار خواهد بود.
صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی در شرایطی در آستانه آغاز فعالیت قرار گرفته‌اند که طی ماه‌های اخیر سیاست‌گذار ابزارهای مختلفی را برای تسهیل تأمین مالی و حمایت از فعالیت‌های تولیدی و صادراتی طراحی کرده است. اکنون باید دید این ابزار جدید تا چه اندازه می‌تواند منابع ارزی را به سمت بازار رسمی هدایت کرده و تا چه میزان در تأمین مالی پروژه‌های ارزآور کشور نقش ایفا کند.