صنعت داروی ایران؛ تکیه‌گاه سلامت ملی در شرایط محدودیت و تحریم

سید محمد ساداتی فلاح آبادی- مدیر مسئول
صنعت داروی ایران یکی از معدود صنایع کشور است که هم‌زمان نقش اقتصادی، اجتماعی و امنیتی ایفا می‌کند. این صنعت به‌طور مستقیم با جان مردم سروکار دارد و در شرایطی که کشور با تحریم‌ها، محدودیت‌های ارزی و فشارهای خارجی مواجه بوده، توانسته است بخش عمده‌ای از نیاز دارویی جامعه را با اتکا به توان داخلی تأمین کند. امروز بیش از هر زمان دیگری، اهمیت راهبردی صنعت دارو در حفظ امنیت سلامت کشور آشکار شده است.
ایران در سال‌های اخیر موفق شده است سهم قابل توجهی از داروهای مصرفی کشور را در داخل تولید کند. این دستاورد حاصل دهه‌ها سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های تولید، تربیت نیروی انسانی متخصص و شکل‌گیری شرکت‌های دارویی توانمند است. خودکفایی در بسیاری از داروهای عمومی و حتی برخی داروهای تخصصی، نه‌تنها مانع از وابستگی کامل به واردات شده، بلکه از بروز بحران‌های جدی در تأمین دارو جلوگیری کرده است.
با این حال، صنعت داروی ایران با چالش‌های ساختاری مهمی روبه‌رو است. تأمین مواد اولیه و مواد مؤثره دارویی، نوسانات نرخ ارز، سیاست‌های قیمت‌گذاری دستوری و مشکلات نقدینگی شرکت‌ها، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است. در چنین شرایطی، استمرار تولید با حفظ کیفیت، نیازمند حمایت هوشمندانه، تصمیم‌گیری علمی و پرهیز از نگاه‌های مقطعی است.
یکی از نقاط قوت صنعت داروی ایران، نیروی انسانی متخصص و متعهد آن است. داروسازان، مهندسان، کارشناسان کنترل کیفیت و پژوهشگران ایرانی، با وجود محدودیت‌ها، توانسته‌اند استانداردهای قابل قبولی را در تولید دارو رعایت کنند. توسعه واحدهای تحقیق و توسعه (R&D) و حرکت به سمت تولید داروهای با فناوری بالا، از جمله بیولوژیک‌ها و داروهای نوترکیب، می‌تواند جایگاه ایران را در بازارهای منطقه‌ای تقویت کند.
نوسازی خطوط تولید و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین، یکی از الزامات بقای صنعت داروی کشور است. بسیاری از شرکت‌ها با تجهیزات قدیمی فعالیت می‌کنند که افزایش هزینه‌ها و کاهش بهره‌وری را به دنبال دارد. در این میان، جذب سرمایه، تسهیل فرآیندهای اداری و ایجاد مشوق‌های پایدار، می‌تواند مسیر توسعه را هموار کند.
صنعت داروی ایران در نقطه‌ای حساس قرار دارد؛ نقطه‌ای که باید میان کنترل هزینه‌های درمان برای مردم و حفظ انگیزه تولیدکنندگان تعادل برقرار شود. آینده این صنعت در گرو سیاست‌گذاری‌های منسجم، حمایت هدفمند دولت، شفافیت اقتصادی و اعتماد به توان داخلی است. اگر این مسیر به‌درستی طی شود، صنعت داروی ایران نه‌تنها پاسخ‌گوی نیاز داخلی خواهد بود، بلکه می‌تواند به بازیگری اثرگذار در منطقه تبدیل شود؛ صنعتی که سلامت مردم و استقلال کشور را هم‌زمان پاسداری می‌کند.